Van Morrison, geboren op 31 augustus 1945 in Belfast, Noord-Ierland, is een Ierse singer-songwriter die begon met het spelen van saxofoon voordat hij een van de meest raadselachtige figuren in de rockgeschiedenis werd. Geboren in een protestants arbeidersgezin, maakte hij al op jonge leeftijd kennis met blues en jazz via de platencollectie van zijn vader. Halverwege zijn tienerjaren speelde hij al gitaar, mondharmonica en saxofoon in lokale bands.
Zijn doorbraak kwam halverwege de jaren zestig in de band Them. Toen ze in 1965 op de Britse televisie verschenen, was de vertolking van Mr. Morrison van “Baby Please Don’t Go” van Big Joe Williams voortreffelijk. In tegenstelling tot zijn tijdgenoten als Mick Jagger en Eric Burdon bekoort hij zijn publiek niet. Hij vermeed oogcontact. Zijn ruwe, stotterende toespraak was niet bedoeld om tentoongesteld te worden. Het is intens, maar toch naar binnen gericht.
Morrison markeerde de transformatie van de rocker van een eenvoudige entertainer naar een donkerder, complexer figuur, minder gevoelig voor de controlemechanismen van de muziekindustrie.
Deze houding diende als voorbeeld voor latere kunstenaars als Elvis Costello en John Mellencamp. Hij bewonderde de eerlijkheid van een oude bluesmuzikant en de wilskracht van een dichter. Ingatiatie had geen plaats in zijn wereld.
Nadat hij hen had verlaten en in 1967 naar de VS was verhuisd, bracht Morrison zijn eerste solo-single uit, “Brown Eyed Girl”. Het was een pittig stukje uptown-ritme en blues. Fans wachten op meer hits. Ze hebben ze niet gekregen.
In plaats daarvan publiceerde hij een jaar later Astral Weeks. Het werd aanvankelijk genegeerd door zowel critici als fans. Tegenwoordig wordt het erkend als een van de meest fascinerende en intense werken in de rockgeschiedenis.
Waarom Astral Weeks de rockmuziek veranderde
- Uitgebreide verzameling semi-geïmproviseerde liedjes
- Begeleiding door een akoestische band inclusief vibrafoon, fluit, gitaar, bas, drums en strijkers
- Een mix van rock, folk en jazz
Dit album verlegde de grenzen van de rockmuziek. Het was noch rock, noch folk, noch jazz. Alle drie. Het nummer “Madame George” duurt 9 minuten. Daarin bereikt Morrison een poëtische trance die nieuw is voor het genre.
Zijn onwil om games te spelen heeft hem een kleine maar loyale aanhang opgeleverd. Normale professionele normen zijn helemaal niet van toepassing.
Ritme en bluesverschuiving
Morrisons vroege literaire fase, sterk gebaseerd op Donne, Blake en Yeats, werd niet van de ene op de andere dag verlaten. Hij keerde terug naar deze dichte, poëtische wateren in Listen to the Lion and Vanlose Stairway (1982) uit 1972. Maar de echte verandering vond eerder plaats. Moondance werd geïntroduceerd in 1970 en is een directe opvolger van Astral Weeks. verschil? Die weelderige, wervelende snaren verdwenen. Het werd vervangen door een levendige kleine ritme- en bluesband.
Hij draaide de schroeven in de groef vast, terwijl hij de structuur van het stuk stevig hield. Het titelnummer zet de toon. Vervolgens kwamen ‘Wild Night’ en ‘Jackie Wilson Said’. Dit waren niet zomaar hits. Het zijn blauwdrukken. Dit geluid beïnvloedde Tim Buckley. Beïnvloed door Bruce Springsteen. Het veranderde het gezicht van de popmuziek.
Leven tussen werelden
Geografisch gezien is Morrison overal en nergens. Californië. Ierland. Londen. Hij lijkt niet te begrijpen wat mensen werkelijk willen. Deze onverschilligheid stelde hem in staat dieper te graven.
Hij keerde terug naar zijn Keltische roots en ging samenwerken met de Chieftains. Hij maakte gebruik van zijn levenslange jazzobsessie en trad op in de Ronnie Scott’s Club in Londen. Zijn songwriting werd ook complexer. De teksten drukken diepe spirituele verlangens uit die niet zijn vervuld. tot ver in de 21e eeuw bracht hij bijna elk jaar een album uit.
Maar de studio is slechts de helft van het verhaal. Morrison is op zijn best op het podium. Hij is in staat al deze verschillende invloeden te mixen, matchen en contrasteren. Hij gebruikte zijn liefde voor bekwame muzikanten in zijn voordeel. Eerlijk gezegd, voor hen. Deze optredens tonen de generositeit van muziek.
Eervolle vermeldingen en afwezigheden
Morrison speelde zelden mee, maar uiteindelijk sloeg de industrie aan. In 1993 werd hij opgenomen in de Rock and Roll Hall of Fame. Hij was echter niet aanwezig.
De erkenning bleef zich opstapelen. Benoemd tot Officier in de Orde van het Britse Rijk (OBE) in 1996. Geridderd in 2015. Een ridder-vrijgezel.
Hij heeft een titel. Hij had de lofbetuigingen. Maar het enige dat er echt toe doet, is de muziek. Of zo lijkt het.
