Selim Palmgren to więcej niż tylko pianista. Stał się tym, który ukształtował brzmienie narodowe. Urodził się 16 lutego 1878 w Pory (wówczas część Imperium Rosyjskiego), a zmarł w Helsinkach 13 grudnia 1951. Pozostawił po sobie dziedzictwo, które pomogło zdefiniować, jak naprawdę brzmi fińska muzyka klasyczna.
Nie zaczynał od zera. Palmgren rozpoczął studia w Konserwatorium w Helsinkach w 1895 roku. Prawdziwa edukacja odbyła się jednak w Niemczech. W latach 1899-1901 studiował u wielkiego Ferruccio Busoniego. To szkolenie było ważne. Nadało mu to inną powagę muzyczną niż ta w Helsinkach.
Po powrocie do Finlandii jego kariera przeniosła się z występów na tworzenie. W 1909 przeniósł się do Turku, gdzie zajął się dyrygenturą. Tam skomponował operę „Daniel Hurt”. Premiera w 1910 roku odbyła się w języku szwedzkim. Piętnaście lat później, w 1929 r., zrewidował go do wykonania w języku fińskim. Dlaczego wprowadzono tę zmianę? W tamtych czasach język był aktem politycznym. Śpiewanie po fińsku nie było jedynie gestem artystycznym. To był czyn nacjonalistyczny.
Był wszędzie. Koncertował jako pianista. W towarzystwie żony, piosenkarki Maikki Pakarainen. W notatkach nie widać trudów podróży, ale być może ukształtowały jego uszy.
Na jakiś czas opuścił Finlandię. Od 1923 do 1926 Palmgren wykładał w Eastman School of Music w Rochester w stanie Nowy Jork, USA. Potem wrócił. Został krytykiem muzycznym w Helsinkach. Od 1939 r. aż do swojej śmierci w 1951 r. ponownie wykładał w Akademii Sibeliusa.
Czym zatem zasłynął?
Przeglądając jego katalog można zauważyć dwie rzeczy. Małe utwory na fortepian. I wielkie koncerty fortepianowe.
Nacjonalizm występuje w małych formach. Spójrz na fińskie utwory tekstowe. Inspirację czerpali bezpośrednio z pieśni ludowych. Słychać w nich krajobraz. Jest to ruch nacjonalistyczny w formie muzycznej.
Ale spójrz na wielkie dzieła. Zwłaszcza jego pięć koncertów fortepianowych. Wpływ tam nie jest popularny. To jest Franciszek Liszt. Wspaniały. Techniczny. Romantyczny.
Jego twórczość ma dwoisty charakter. Jedna stopa stoi na fińskiej ziemi, druga na pedale Liszta. Co jest bardziej interesujące? Lokalny smak czy kontynentalne ambicje?
Udało mu się zrobić jedno i drugie. Udało mu się zrobić jedno i drugie.
