Jean-Philippe Rameau początkowo nie był powszechnie znany w świecie opery. Co więcej, miał prawie pięćdziesiąt lat, zanim napisał swoją pierwszą dużą sztukę teatralną. Rameau urodził się w Dijon w 1683 roku i został ochrzczony 25 września tego roku. Pochodził z muzycznej rodziny. Jego ojciec był organistą, a Rameau poszedł w jego ślady, pełniąc tę funkcję przez dziesięciolecia. Pełnił funkcję organisty w całej Francji, grając na klawiszach i rozwijając teorie, które ostatecznie wstrząsnęły światem muzyki klasycznej.
Następnie w 1722 roku opublikował traktat o harmonii.
To nie była kolejna praca naukowa. Uczynił Rammo fundamentalną postacią teorii muzyki i odpowiedział na pytanie, „jak” powstaje dźwięk. Twierdził, że prawdziwym fundamentem muzyki jest harmonia, a nie melodia. Przed Rammo o akordach myślano głównie jako o skupiskach interwałów nałożonych na nutę basową. Wywrócił serial do góry nogami. Zaproponował postrzeganie akordów jako inwersji bardziej podstawowych jednostek harmonicznych. To była radykalna zmiana perspektywy, która dała kompozytorom nowy zestaw narzędzi.
W 1733 roku Rameau postanowił przetestować te teorie na scenie. Napisał operę Hippolyte et Arizia, która zapewniła mu pozycję jednej z głównych sił w muzyce francuskiej. Opera odniosła ogromny sukces. Kontynuował to w 1735 roku wydając Les Indies gallant, co ugruntowało jego pozycję najważniejszego francuskiego kompozytora operowego od czasów Jeana-Baptiste’a Lully’ego. Lully przez wiele lat zdominował francuską scenę baroku. Rameau nie tylko do tego pasował; rozwinął ten styl dalej.
Jego reputacja stała się czymś w rodzaju piorunochronu podczas „querelles des bouffons” (wojny bouffonów) toczącej się w latach 1752–1753, gorącego sporu artystycznego między operą francuską i włoską. Jakie było stanowisko Rammo w tej dyskusji? Jego muzyka ucieleśniała styl francuski. Był złożony, uporządkowany i głęboko teoretyczny – w przeciwieństwie do prostszego, melodyjnego włoskiego podejścia, które stawało się coraz bardziej popularne.
Oprócz twórczości scenicznej i prac teoretycznych Rameau znany jest także ze swoich utworów klawesynowych. Większość z nich została napisana na klawesyn. Świadczą one o jego kunszcie technicznym, który doskonalił przez 30 lat pracy jako organista. Kiedy Rameau zmarł w Paryżu 12 września 1764 roku, pozostawił po sobie dziedzictwo, które stało się pomostem pomiędzy rygorystyczną teorią a tętniącą życiem sztuką performance.
Wciąż otwartym pytaniem jest, czy jego teoretyczna dominacja pomogła, czy przeszkodziła w naturalnym toku jego oper. Krytycy debatują nad tym od wieków. Dla niektórych jego konstrukcja jest zbyt sztywna. Inni słyszą architekturę dźwiękową w jej najczystszej formie. W każdym razie jego wpływ na nasze rozumienie harmonii pozostaje. Jego ślady we współczesnej teorii muzyki można usłyszeć do dziś.
