Marilyn Monroe had honger. Niet alleen vanwege de roem, maar ook vanwege een contract dat daadwerkelijk zou blijven hangen.
Je kijkt terug naar haar filmografie en ziet de iconen. Maar vóór de gouden platen, de box office-cijfers en het tragische einde was er een periode van schrijnende onduidelijkheid in Los Angeles. Het was 1950. De asfaltjungle was gevallen, wat bewees dat ze op het scherm aanwezig was. Dat is alles. Dat is het cv waarmee ze werkte.
Ze had werk nodig. Dus nam ze wat MGM haar gaf. Of beter gezegd: wat MGM haar niet gaf, leidde haar naar elders.
De kleine rollen waar niemand over praat
Vlak voordat The Asphalt Jungle in de bioscoop verscheen, kreeg Monroe twee kleine optredens. Beiden werden gedistribueerd door MGM. Geen van beide maakte haar tot een ster.
Als eerste was Right Cross aan de beurt. Een prijzengevechtdrama. Ze speelde Dusky Ledoux. Een onwaarschijnlijke naam voor een Hollywood-actrice, toch? Ze had één scène. Een etentje met Dick Powell. Ze zei een paar regels. Triviale. Je kunt haar nauwelijks horen boven het geluid van het plot uit dat zonder haar verder gaat.
Dan was er Hometown Story. Deze is raar. Het was een industriële film. Gefinancierd door General Motors. Monroe speelde Miss Martin, een secretaresse in een krantenkantoor. Het was propaganda voor de Amerikaanse industrie. Een uur lang. Waarschijnlijk saai.
Heeft het een brede release gekregen? Nee. De enige openbare vertoning was in juni 1950 in Loew’s Metropolitan in Brooklyn. Daarna? Niets. Het verdween. Tot 1962. Toen dook het plotseling op in Australië als een ‘Monroe-eigenaardigheid’. Een curiosum. Een verzamelobject. Dat was zijn leven.
De MGM-afwijzing
Hier is het probleem.
Ze had The Asphalt Jungle. Ze had het juiste kruis. Ze had een rare GM-film. Ze hoopte op een contract. MGM was de grote hond. Ze wilde naar binnen.
Ze boden er geen aan.
Geen.
Dus waar ging ze heen? De Vuurbal.
Een Mickey Rooney-voertuig. Rooney bereikte hier een dieptepunt. Vóór de comebacks, vóór de magie, worstelde hij door een somber traject. The Fireball was een lichtgewicht verhaal over een rolschaatsster. Het trok nul aandacht. Het deed Monroe niets. Het heeft haar carrière niet geholpen. Het bestond gewoon.
Cynthia en het benzineveld
Als de films niet werkten, dan wel de tv-advertenties.
Monroe deed een commercial voor de Union Oil Company uit Californië. Ze zit erin. Maak kennis met haar auto. “Cynthia.”
Ze spreekt met een provocerende stem. Het vertrouwen straalt van het scherm. Ze heeft het over Royal Triton-benzine. Het enige gas dat goed genoeg is voor Cynthia’s ‘buikje’.
Het werd uitgezonden in Californië tijdens het seizoen 1950-1951. Het is een relikwie. Een tijdcapsule van een specifiek soort marketing. Maar het is echt. Zij is het.
Ze probeerde het. Ze nam stukjes. Ze kreeg nee te horen van de studio die haar had kunnen maken. Maar ze bleef doorgaan. Rechter kruis. Geboortestad verhaal. De Vuurbal. Een gasveld.
Het contract kwam niet. Nog niet. Maar de sleur? De sleur begon nog maar net.
Het begin van de jaren vijftig was een sleur voor Monroe. Johnny Hyde, haar agent en minnaar, deed er alles aan om haar aan een lucratief studiocontract te binden. Hij wist dat geloofwaardigheid destijds de enige munteenheid was die er toe deed in Hollywood. Om daar te komen boekte hij een rol voor haar in All About Eve van Joseph L. Mankiewicz.
De studio had net een grote hit gezien en Hyde wist precies waar ze in paste. Haar rol was kleiner dan haar werk in The Asphalt Jungle. Sommigen noemen dat misschien een stap terug. Hyde zag het als een strategische meesterzet. Waarom een hoofdrol spelen in een B-film als je schermtijd kunt vasthouden in een meesterwerk? Hij overtuigde haar ervan dat het werken met een grote regisseur zwaarder woog dan de schijnwerpers van een kleine regisseur.
Hij had gelijk.
Haar karakter, Miss Caswell, was een specifiek soort leeghoofdig sterretje. Volgens het script studeerde ze af aan de “Copacabana School of Dramatic Art.” Ze verborg haar methoden niet. Ze gebruikte haar uiterlijk. Ze gebruikte haar lichaam. Ze was er bot over.
Dit stond in schril contrast met Eve Harrington van Anne Baxter. Eve was een sluwe manipulator. Ze beklom de ladder door achterbakse trucs en psychologische spelletjes. Mevrouw Caswell was transparant. Haar ambitie was naakt.
Toen Eva’s ware aard aan het licht kwam, zagen het publiek – en de andere personages – het verschil. Eve’s wreedheid voelde persoonlijk en berekend. De benadering van juffrouw Caswell voelde in vergelijking bijna eerlijk aan. Het was een kleine rol, maar hij bleef hangen. Het bewees dat Monroe haar mannetje kon staan in drama waar veel op het spel stond. Het was niet zomaar een baan. Het was een validatie.
De industrie begon het op te merken. Niet omdat ze de grootste ster op het scherm was, maar omdat ze onmiskenbaar was in de details. Hyde had meer dan alleen een salaris veiliggesteld. Hij had een reputatie opgebouwd. En reputaties zijn moeilijker aan het wankelen te brengen dan slechte contracten.
De opstelling was gestapeld. Je hebt Barbara Stanwyck. Bette Davis. George Sanders. Celeste Holm. Een krachtig ensemble dat voor niemand anders veel ruimte liet om te schitteren. Maar Marilyn Monroe? Ze heeft toch ruimte gecreëerd.
Het was niet zomaar een rol. Het was een verwijzing naar haar eerdere werk in The Asphalt Jungle, een herinnering aan de rauwe, magnetische kwaliteit die al de aandacht van de industrie had getrokken. Hier speelde ze Miss Caswell. Het onderdeel was niet groot, maar wel scherp. Nauwkeurig. Een klein stukje schermtijd dat op de een of andere manier de sfeer domineerde.
Darryl F. Zanuck merkte het niet alleen. Hij was verslaafd.
Het hoofd van Twentieth Century-Fox zag iets in haar optreden dat niet genegeerd kon worden. Het was niet alleen een sterrenmacht in wording. Het was een specifiek, onmiskenbaar talent. Dus maakte hij een zet. Hij bood haar nog een screentest aan. Nog een kans op een contract.
Waarom doet dit er toe? Omdat het geen garantie was. Het was een scharnierpunt. Eén proef. Eén kans. Als het haar lukte, bleef ze. Als ze gemist heeft? Terug naar de refreinlijnen.
De druk was absoluut. Zanuck zocht naar een reden om haar op de loonlijst te houden, om haar tot de volgende grote onderneming te vormen. Hij zag het potentieel. Nu moest hij zien of het echt was.
De volgende stap was de test zelf.
