De volgende Straat van Hormuz? Waarom de Cislunar-ruimte een mondiaal knelpunt zou kunnen worden

7

Terwijl de mensheid zich voorbereidt op het volgende tijdperk van ruimteverkenning, ontstaat er een ontnuchterende geopolitieke parallel. Terwijl het Artemis-programma van NASA zich richt op menselijke bewoning en ontdekking van de maan, waarschuwen defensie-experts dat het gebied tussen de aarde en de maan – de cislunaire ruimte – een strategisch ‘knelpunt’ zou kunnen worden, vergelijkbaar met de Straat van Hormuz.

Net zoals de smalle waterweg in het Midden-Oosten fungeert als een vitale slagader voor de mondiale energie, kunnen bepaalde corridors in de ruimte binnenkort de stabiliteit van de ruimtevaarteconomie met een waarde van meerdere biljoenen dollars dicteren.

De geografie van ruimteoorlogvoering

Hoewel de cislunaire ruimte uitgestrekt lijkt, is het geen open speeltuin. Deskundigen suggereren dat de maantransit afhankelijk zal zijn van een beperkt aantal specifieke baanpaden en ‘Lagrange-punten’: stabiele gebieden in de ruimte waar de zwaartekracht ervoor zorgt dat objecten in vaste posities kunnen blijven.

Volgens Marc Feldman en Hugh Taylor van het Center for the Study of Space Crime, Piracy & Governance functioneren deze unieke doorvoerpunten net als smalle zeestraten.

“Net zoals de Straat van Hormuz een smalle waterweg is, bevat de cislunaire ruimte… een paar unieke en exclusieve doorgangspunten waar alle maanreizen doorheen moeten”, merkt Feldman op.

Als deze specifieke corridors zouden worden geblokkeerd of in beslag genomen, zou de hele maantoeleveringsketen – van NASA-missies tot particuliere ondernemingen zoals die onder leiding van SpaceX – lamgelegd kunnen worden.

Van “kleine waarde” naar “gigantisch” potentieel

De vraag of ruimte de moeite waard is om te verdedigen berust op een onderscheid tussen huidige en toekomstige waarde. Momenteel is de commerciële activiteit op de maan minimaal. De strategische vooruitziende blik die door de Amerikaanse ruimtemacht wordt toegepast, suggereert echter dat de ‘netto contante waarde’ van de maanbronnen enorm is.

Peter Garretson, een senior fellow bij de American Foreign Policy Council, benadrukt dat de waarde niet gelijkmatig over de maan is verdeeld. In plaats daarvan concentreert het zich op ‘strategisch terrein’, zoals:
De maanpolen: Zeer gewild voor waterijs.
De evenaar: Sleutel voor bepaalde orbitale mechanica.
Lagrange-punten: Cruciaal voor communicatie en navigatie.
Mineraalrijke zones: Essentieel voor het gebruik van hulpbronnen ter plaatse.

De economische ruggengraat: data en infrastructuur

De potentiële impact van een ruimteblokkade reikt veel verder dan louter verkenning; het zou uiteindelijk de wereldeconomie op aarde kunnen bedreigen.

Een opkomend concept is het gebruik van de maan als hub voor orbitale datacenters. Omdat het energetisch goedkoper is om enorme structuren, zonnepanelen en thermische controles vanaf de maan te lanceren dan vanaf de aarde, zou het maanoppervlak de productiebasis kunnen worden voor de AI-infrastructuur van de wereld.

Als de maan een primaire bron wordt voor:
1. Massaproductie van orbitale stations en fabrieken;
2. Energieopwekking via orbitale elektriciteitscentrales;
3. Gegevensverwerking via op de maan gebaseerde AI-hubs;

…dan zou elke verstoring van de “logistieke herbevoorrading” van werknemers, uitrusting of grondstoffen een rimpeleffect hebben op de markten van de aarde, vergelijkbaar met een plotselinge piek in de olieprijzen na een maritieme blokkade.

Conclusie

Naarmate we overgaan van verkenning naar exploitatie van maanbronnen, zal het strategische belang van de cislunaire ruimte alleen maar toenemen. De verschuiving van het zien van de ruimte als een wetenschappelijke grens naar een commercieel en militair domein betekent dat het beschermen van smalle orbitale corridors een hoeksteen van de mondiale economische veiligheid zal worden.