Kracht berekenen: de wetten van Newton, wrijving en meer

7

Natuurkunde is niet alleen abstracte theorie. Het is de studie van hoe dingen bewegen, breken en bij elkaar blijven. Om dit te begrijpen, moet je naar kracht kijken. Niet als een vaag begrip, maar als een meetbare grootheid. Er zijn contactkrachten en krachten die op afstand werken. De formules verschillen. De resultaten niet.

De tweede bewegingswet van Newton

Begin met de basis. Als je iets duwt, versnelt het. Dat is de tweede wet van Newton. Het is eenvoudig. Het is ook krachtig. De kracht die nodig is om een ​​object te verplaatsen, hangt van twee dingen af. Massa. En versnelling.

Zwaardere voorwerpen hebben meer kracht nodig. Daarom is het duwen van een auto moeilijker dan het duwen van een fiets. De formule geeft deze relatie perfect weer.

F = m× een

Hier is F kracht, gemeten in Newton (N ). Eén Newton is gelijk aan één kilogrammeter per secondekwadraat (kg·m/s² ). m is de massa in kilogram (kg ). a is de versnelling in meter per secondekwadraat (m/s² ).

Deze vergelijking beantwoordt de vraag “hoeveel”. Hoeveel kracht heb je nodig om die doos over de vloer te schuiven? Bereken het. Raad het niet.

Wrijving: de onzichtbare rem

Wrijving is bestand tegen beweging. Het voorkomt dat dingen gaan glijden. Of rollen. Er zijn twee soorten. Statische wrijving houdt een object in rust. Kinetische wrijving treedt op wanneer het object al in beweging is.

Als de uitgeoefende kracht kleiner is dan de statische wrijving, blijft het voorwerp op zijn plaats. Zodra je die drempel overschrijdt, neemt kinetische wrijving het over. Het object beweegt, maar vecht terug.

De formule voor wrijving is:

F_f = µ × N

F_f is de wrijvingskracht in Newton. µ is de wrijvingscoëfficiënt. Dit nummer heeft geen eenheden. Het verandert op basis van de materialen. Rubber op beton heeft een andere µ dan ijs op staal. N is de normaalkracht. Daar komen we wel achter.

De normale kracht

De zwaartekracht trekt alles naar beneden. De grond duwt alles omhoog. Deze opwaartse druk is de normaalkracht. Het is tegen gewicht. Op een plat oppervlak is dit gelijk aan het gewicht van het object.

N = m×g

N is de normaalkracht in Newton. m is massa in kilogram. g is zwaartekrachtversnelling. Op aarde is dit ongeveer 9,776 m/s².

Op een helling worden dingen interessant. Een voorwerp dat op een helling rust, ervaart een normaalkracht die loodrecht op het oppervlak staat. De formule past zich aan:

N = m × g × cos(θ)

θ is de hellingshoek. Het heeft geen eenheden. Naarmate de helling steiler wordt, neemt de normaalkracht af. Het object voelt lichter aan tegen het oppervlak.

Centripetale kracht

Voor een cirkelvormige beweging is een kracht nodig. Zonder dit vliegen objecten in een rechte lijn weg. Die rechte lijn is traagheid. De kracht die het voorwerp naar het midden trekt, is de middelpuntzoekende kracht.

Denk aan de aarde en de zon. De zwaartekracht fungeert als middelpuntzoekende kracht. Het houdt de aarde in een baan om de aarde. Traagheid probeert de aarde weg te laten vliegen. Deze twee effecten zijn in evenwicht. Het resultaat is een baan. Geen botsing. Geen drift.

De formule is:

F_c = (m × v²) / r

F_c is de middelpuntzoekende kracht in Newton. m is massa in kilogram. v is de snelheid in meter per seconde. r is de straal, of afstand tot het rotatiecentrum, in meters.

Als u de hoeksnelheid (ω ) kent, gemeten in 1/s, kunt u de vergelijking herschrijven. Het wordt schoner. Maar de fysica blijft hetzelfde. Snelheid is belangrijker dan massa. Verdubbel de snelheid en de kracht verviervoudigt.

Elastische kracht

Vervorm een ​​veer. Laat het gaan. Het springt terug. Dat is elastische kracht. Het herstelt een object in zijn oorspronkelijke vorm. De wet van Hooke beschrijft dit gedrag.

F_e = k × ΔL

F_e is de elastische kracht in Newton. k is de veerconstante. Het hangt af van het materiaal en de vorm. Eenheden zijn Newton per meter (N/m ). ΔL (of x ) is de verplaatsing. Hoe ver je het hebt uitgerekt of samengedrukt, in meters.

Als je een veer te ver trekt, breekt hij. De formule werkt niet meer. Natuurkunde heeft grenzen.

Spanning

Spanning is een trekkracht. Het reist door touwen, kabels en kettingen. Het verzet zich tegen andere krachten. Zwaartekracht. Handen trekken.

Spanning kent niet één universele formule. Het hangt af van het systeem. Als een touw een stilstaande bal vasthoudt, is de spanning gelijk aan de zwaartekracht. Eenvoudig.

T = m × g

Als het systeem versnelt, verandert de spanning. Als het touw omhoog versnelt, neemt de spanning toe. Als het naar beneden versnelt, neemt de spanning af. Je moet naar het hele plaatje kijken.

Overal is kracht. Het zit in de stoel waar je op zit. In de banden op de weg. In de zwaartekracht die je vasthoudt aan de planeet. Door de formules te begrijpen, kun je de structuur van de werkelijkheid zien. De volgende stap is kijken hoe deze krachten op elkaar inwerken. Bij complexe systemen. Waar niets eenvoudig is.

De zwaartekracht trekt niet alleen. Het verbindt.

Het is een aantrekkingskracht die werkt op een afstand tussen twee objecten die massa bezitten. De kracht van deze aantrekkingskracht is niet willekeurig. Het schaalt rechtstreeks mee met de massa van de betrokken lichamen. Als je de massa verdubbelt, verdubbel je de trekkracht. Maar afstand compliceert de zaken. De kracht verzwakt snel naarmate voorwerpen uit elkaar bewegen. Concreet is het omgekeerd evenredig met het kwadraat van de afstand ertussen.

Deze relatie wordt gedefinieerd door de wet van de universele zwaartekracht van Newton. De standaardformule berekent de zwaartekracht tussen twee massa’s:

F = G * (m1 * m2) / r²

Hier vertegenwoordigt F de kracht in Newton (N ). De constante G is de zwaartekrachtconstante, die een kleine 6,674 x 10^-11 m³/(kg·s²) bedraagt. m1 en m2 zijn de massa’s van de interacterende lichamen in kilogram (kg ). r is de afstand tussen hun massamiddelpunten in meters (m ).

Je hebt deze complexe formule zelden nodig voor het dagelijks leven. Om te berekenen hoe hard de aarde aan je trekt, kun je de vergelijking vereenvoudigen.

F = m * g

In deze versie is F nog steeds de kracht in Newtons. m is uw massa in kilogram. g is de versnelling als gevolg van de zwaartekracht, ongeveer 9,807 m/s². Dit getal vertelt je hoe snel je versnelt als je naar het midden van de aarde valt.

Het trekken en duwen van lading

Elektrische kracht is anders. Het trekt niet alleen aan. Het stoot ook af.

Deze kracht werkt tussen geladen deeltjes. Zoals ladingen afstoten. Tegengestelde ladingen trekken elkaar aan. Twee protonen duwen elkaar weg. Een proton en een elektron trekken naar elkaar toe.

De wet van Coulomb kwantificeert deze interactie.

F = k * (q1 * q2) / r²

F is de elektrische kracht in Newton. Het kan positief (afstoting) of negatief (aantrekking) zijn. k is de constante van Coulomb, ongeveer 8,987 x 10^9 (N·m²)/C². q1 en q2 zijn de grootten van de ladingen in coulombs (C ). r is de onderlinge afstand in meters (m ).

De logica is eenvoudig. Sterkere ladingen creëren een sterkere kracht. Kleinere afstanden creëren een veel sterkere kracht.

Wanneer beweging alles verandert

Elektriciteit en magnetisme zijn niet gescheiden. Ze gaan op in de elektromagnetische kracht.

Deze kracht ontstaat wanneer geladen deeltjes bewegen. Een stationaire lading creëert een elektrisch veld. Een bewegende lading creëert zowel een elektrisch als een magnetisch veld. De Lorentzkrachtwet beschrijft het totale effect op een andere bewegende lading.

F = q(E + v × B)

Deze vergelijking bestaat uit twee afzonderlijke delen. Eén regelt het elektrische veld. De andere zorgt voor het magnetische veld.

De elektrische component

Het elektrische deel van de Lorentzkracht is eenvoudig.

F = qE

F is de kracht in Newton. q is de lading in coulombs. E is de elektrische veldsterkte in Newton per Coulomb (N/C ). Het is de kracht die op een lading wordt uitgeoefend door simpelweg in een elektrisch veld te bestaan.

De magnetische component

Het magnetische gedeelte is lastiger. Het hangt af van beweging.

F = qvB zonde(θ)

F is de magnetische kracht in Newton. q is de lading in coulombs. v is de snelheid van de lading in meter per seconde (m/s ). B is de magnetische veldsterkte in Tesla’s (T ). Eén tesla is gelijk aan (N·s)/(C·m).

θ is de hoek tussen de snelheidsvector en de magnetische veldvector. Het heeft geen eenheden.

Als de lading evenwijdig aan het magnetische veld beweegt, is de kracht nul. Als het loodrecht beweegt, is de kracht maximaal. Het magnetische veld werkt niet op het deeltje. Het verandert alleen van richting. Het elektrische veld verandert van snelheid.

Samen bepalen deze krachten hoe atomen bij elkaar blijven. Hoe licht zich verplaatst. Hoe uw apparaten functioneren. Het zijn geen abstracte concepten. Zij zijn de mechanismen van de zichtbare wereld.