De European Space Agency (ESA) staat voor een cruciale beslissing met betrekking tot zijn aanstaande Venus-missie, Envision, nu onzekerheid rond de financiering van NASA voor een belangrijk instrument opdoemt. Ondanks een harde deadline voor de lancering in 2033 tast ESA nog steeds in het duister over de vraag of de Verenigde Staten het project zullen blijven steunen.
De Envision -missie en het VenSar-instrument
Envision zal in 2025 met de bouw beginnen en heeft tot doel de atmosfeer en geologie van Venus met ongekende details in kaart te brengen. Cruciaal is dat de missie afhankelijk is van een synthetische apertuurradar met hoge resolutie, VenSar genaamd, die wordt ontwikkeld door het Jet Propulsion Laboratory (JPL) van NASA. Dit instrument is ontworpen om het oppervlak van de planeet in drie dimensies in kaart te brengen met een resolutie van maximaal 10 meter.
Het probleem? De door de regering-Trump voorgestelde begroting voor 2026 omvat aanzienlijke bezuinigingen op de wetenschapsfinanciering van NASA, waaronder VenSar. Terwijl het Amerikaanse Congres werkt aan het herstel van een aantal van deze bezuinigingen, suggereren ESA-functionarissen dat ze het zich niet kunnen veroorloven om voor onbepaalde tijd te wachten. Volgens bronnen zou ESA zich moeten voorbereiden om het instrument óf zelfstandig in Europa te bouwen, anders riskeren ze jaren van vertraging.
Het startvenster en mogelijke vertragingen
De missie moet in 2033 van start gaan om te kunnen profiteren van een gunstige planetaire uitlijning. Het missen van dit venster zou ESA dwingen nog minstens drie jaar te wachten op de volgende kans, wat ernstige gevolgen zou hebben voor de tijdlijn van de missie. Carol Mundel, wetenschappelijk directeur van Envision, erkent deze urgentie en zegt: “We staan voortdurend in contact met NASA… maar we stellen het ook op prijs dat NASA nog steeds met enkele financiële uitdagingen kampt.”
Europese capaciteiten en noodplannen
Europa beschikt over de technologische capaciteit om VenSar in eigen land te bouwen. Het instrument was aanvankelijk bedoeld om door Airbus in Groot-Brittannië te worden gebouwd, en ESA-lidstaten overwegen deze optie nu als de financiering van NASA onzeker blijft. Er is echter een snel besluit nodig om de deadline van 2033 te halen.
Bredere financieringsproblemen voor ESA
De potentiële bezuinigingen reiken verder dan Envision. Minstens 19 ESA-missies zouden te maken kunnen krijgen met financieringstekorten binnen de voorgestelde Amerikaanse begroting. Verwacht wordt echter dat veel van deze samenwerkingen zullen worden gered door actie van het Congres, waaronder de LISA-zwaartekrachtgolfdetector.
Reactie van het Congres en leiderschap van NASA
Het Amerikaanse Congres heeft een begroting voorgesteld die de wetenschapsfinanciering van NASA grotendeels zou herstellen, waarbij in 2026 7,25 miljard dollar voor de wetenschap wordt uitgetrokken – een aanzienlijke verbetering ten opzichte van de in totaal door de regering-Trump voorgestelde 18,8 miljard dollar.
Toch heeft de benoeming van Jared Isaacman als de volgende beheerder van NASA bij sommige deskundigen aanleiding gegeven tot bezorgdheid vanwege zijn voorkeur voor commerciële ruimtetechnologie. ESA-directeur-generaal Joseph Aschbacher heeft Isaacman nog niet ontmoet om de prioriteiten te bespreken.
ESA’s uitbreidende portfolio en exploratieprioriteiten
Ondanks deze onzekerheden heeft ESA een druk jaar voor de boeg, met geplande lancering van 65 nieuwe satellieten. Het BepiColombo-ruimtevaartuig zal in december bij Mercurius arriveren en in 2027 de wetenschappelijke verkenning van de planeet starten. De HERA-missie, gelanceerd in 2024, zal dit jaar de effecten analyseren van NASA’s DART-asteroïde-afbuigingsexperiment op de asteroïde Dimorphos.
ESA evalueert echter ook haar Human and Robotic Exploration-programma opnieuw vanwege onvoldoende financieringstoezeggingen van de lidstaten. Het agentschap zal eind februari prioriteiten stellen om te voldoen aan het toegewezen budget van 22,1 miljard euro ($25,63 miljard) voor de komende drie jaar.
Uiteindelijk staat de toekomst van Envision op het spel, afhankelijk van de uitkomst van de Amerikaanse begrotingsonderhandelingen en het vermogen van ESA om indien nodig alternatieve financiering veilig te stellen. Het succes van de missie onderstreept de cruciale behoefte aan stabiele internationale samenwerking op het gebied van ruimteverkenning.
