Naukowcy z powodzeniem wyhodowali i skonsumowali grzyby, które poleciały na Międzynarodową Stację Kosmiczną (ISS) i wróciły na Ziemię, wykazując wykonalność produkcji żywności bezpośrednio w przestrzeni kosmicznej na potrzeby długotrwałych misji. Eksperyment przeprowadzony przez Uniwersytet w Swinburne we współpracy z uczniami i zawodowymi hodowcami grzybów sprawdzał żywotność trzech gatunków grzybów jadalnych – lwiej grzywy, miodowca i kordycepsu – w warunkach mikrograwitacji.
Eksperyment: od wystrzelenia do zbiorów
W sierpniu 2024 r. za pomocą rakiety SpaceX Falcon 9 wystrzelono na ISS 36 rurek zawierających grzybnię grzybów (struktura przypominająca korzenie grzybów). Gatunki te wybrano ze względu na ich potencjalne korzyści zdrowotne, w tym funkcje poznawcze, zdrowie jelit i wsparcie układu odpornościowego – a wszystko to ma kluczowe znaczenie dla astronautów biorących udział w długotrwałych misjach kosmicznych. Grzybnia pozostawała hermetycznie zamknięta przez prawie miesiąc, przy minimalnym bezpośrednim zaangażowaniu astronautów, zanim wróciła na Ziemię z nową załogą.
Po przybyciu do Australii grzybnię przeniesiono na podłoża odżywcze i monitorowano w różnych środowiskach (kuchnie, laboratoria i lodówki) w celu określenia optymalnych warunków wzrostu. W ciągu kilku dni pojawiły się oznaki owocników, a tydzień później zespół zebrał w pełni dorosłe grzyby lwiej grzywy. Następnie zostały ugotowane i skonsumowane, co potwierdziło ich jadalność po podróży w kosmos.
Wyniki i konsekwencje
Wstępna analiza wskazuje, że warunki niskiej grawitacji nie uszkodziły grzybni. W rzeczywistości grzyby kwitły, dając po powrocie kilka rund zbiorów. Sugeruje to, że uprawa żywności w kosmosie jest możliwa i potencjalnie nawet opłacalna w odpowiednich warunkach.
Sukces tego eksperymentu ma daleko idące konsekwencje dla przyszłych, długotrwałych misji, takich jak te planowane w ramach programu Artemis. Astronauci będą potrzebować zrównoważonych źródeł pożywienia przez tygodnie lub miesiące w głębokim kosmosie, a badania te dostarczają obiecującego rozwiązania. Zespół bada obecnie, czy promieniowanie kosmiczne i inne czynniki stresogenne wpływają na wartość odżywczą żywności uprawianej w kosmosie.
„Nasza praca – i te specjalne grzyby – pomagają w udzieleniu ważnych odpowiedzi” – zauważyli naukowcy.
Możliwość uprawy żywności na orbicie zmniejsza zależność od dostaw z Ziemi, redukując koszty i obciążenia logistyczne. Zapewnia także korzyści psychologiczne, ponieważ świeża żywność może poprawić morale astronautów podczas długich okresów izolacji.
Kolejne kroki obejmują dalszą analizę w celu określenia długoterminowego wpływu na grzyby i optymalizację protokołów uprawy w przypadku produkcji na dużą skalę. Może to obejmować rozwój wyspecjalizowanych kosmicznych szklarni lub bioreaktorów w celu stworzenia samowystarczalnego systemu żywnościowego na potrzeby eksploracji głębokiego kosmosu.
