Trwająca wojna na Ukrainie nie tylko zmienia ludzki krajobraz kraju, ale także prowokuje oszałamiające i przyspieszone zmiany ewolucyjne w populacji psów. Niedawne badania pokazują, że psy narażone na długotrwałe warunki bojowe wykazują zmiany w zachowaniu typowe dla psów dzikich lub zdziczałych, co wskazuje na bezprecedensową adaptację do ekstremalnego stresu i presji przetrwania.
Wyniki badań
Naukowcy przeanalizowali dane od 763 psów z dziewięciu regionów Ukrainy, badając zarówno zwierzęta domowe, jak i bezdomne. Zespół odkrył, że psy żyjące na obszarach, na których niedawno lub niedawno doszło do walk, wykazują zwiększoną reakcję strachu, agresję i większą niezależność – czyli cechy, które mogą poprawić ich przetrwanie w niestabilnym środowisku. To sugeruje, że ciągłe narażenie na ostrzał artyleryjski, eksplozje i brak zasobów powoduje, że psy powracają do bardziej prymitywnych instynktów.
Badanie opublikowane w czasopiśmie Evolutionary Applications podkreśla szybkość, z jaką zachodzą te zmiany. Takie zmiany w zachowaniu zwykle zajmują pokolenia; tutaj są one obserwowane w ciągu zaledwie dwóch lat ciągłej wojny.
Obserwacje z linii frontu
Najbardziej uderzające dane pochodziły z obszarów bliskich intensywnych walk. Igor Dykij, zoolog, który przez dwa lata służył w Siłach Zbrojnych Ukrainy jako ochotnik, zebrał obserwacje z pierwszej ręki w pobliżu Limana w obwodzie donieckim i Charkowie.
Dykiy opisał psy z nieleczonymi obrażeniami, kontuzjami i zaburzeniami czucia, które przeżyły na obszarach ogarniętych wojną. „We wsi Zarecznoje mieszkało z nami wiele bezdomnych psów” – wspomina. “Bali się walki, niektórzy doznali szoku. Jeden mały pies miał złamaną nogę, która nie goiła się prawidłowo, w wyniku czego całkowicie utykała.”
Pomimo strasznych warunków zwierzęta te nadal wykazywały niezwykłą odporność, często żerując w poszukiwaniu pożywienia i szukając schronienia u boku żołnierzy. Oznacza to szybką adaptację do uzależnienia od siebie i ludzi w celu przetrwania w ekstremalnych warunkach.
Dlaczego to jest ważne
Zmiany zaobserwowane u tych psów mają konsekwencje wykraczające poza zachowanie zwierząt. Wyraźnie pokazują, jak wojna może działać jako ekstremalna presja selekcyjna, przyspieszająca procesy ewolucyjne. Badanie rodzi również pytania dotyczące długoterminowego wpływu psychologicznego na zwierzęta narażone na długoterminową traumę.
Jeśli konflikt będzie trwał, te zmiany w zachowaniu mogą stać się trwałe, prowadząc do powstania pokolenia psów zasadniczo różniących się od swoich przedwojennych odpowiedników. Podkreśla niewidzialne koszty wojny, które wykraczają poza ludzkie cierpienie i sięgają do samej tkanki świata przyrody.
Szybka adaptacja tych zwierząt stanowi ponure przypomnienie, że wojna nie pozostawia po sobie żadnego gatunku.
