Peter H. Duesberg, biolog molekularny znany ze swoich wczesnych postępów w badaniach nad rakiem, ale później znany z kontrowersyjnego zaprzeczania, jakoby HIV był przyczyną AIDS, zmarł w wieku 89 lat. Według jego żony, Sigrid Duesberg, jego śmierć 13 stycznia w Lafayette w Kalifornii była wynikiem niewydolności nerek.
Pionierska praca w dziedzinie raka
Początki kariery Duesberga naznaczone były znaczącymi przełomami. Pod koniec lat sześćdziesiątych, kiedy mechanizmy rozwoju raka nie były jeszcze w pełni poznane, zaczął badać wirusa mięsaka Rhus u kurcząt. Jego badania przeprowadzone w 1970 r. zidentyfikowały gen Src wirusa jako czynnik wyzwalający nowotwory złośliwe.
Odkrycie to było kluczowe: umożliwiło pierwszą identyfikację onkogenu – genu mogącego powodować raka. Jego praca na Uniwersytecie Kalifornijskim w Berkeley położyła podwaliny pod późniejsze badania, które wykazały, że podobne geny, zwane protoonkogenami, istnieją w normalnych komórkach wielu gatunków, w tym człowieka. Zrozumienie, że te protoonkogeny mogą mutować w wersje rakotwórcze, stało się podstawą współczesnej terapii nowotworów.
Uznanie i późniejsze kontrowersje
Duesberg zyskał uznanie naukowe na początku swojej kariery, włączając w to nagrodę Naukowca Roku w 1971 r. i wybór do Narodowej Akademii Nauk w 1986 r. Jednak odwrócił swoją uwagę od badań nad onkogenami. Zamiast tego stał się zagorzałym zwolennikiem teorii, że rak wynika z uszkodzenia chromosomów, a nie z infekcji wirusowej.
Jednak Duesberg jest najbardziej znany ze swojego wieloletniego zaprzeczania naukowemu konsensusowi, że HIV powoduje AIDS. Pomimo przytłaczających dowodów argumentował, że przyczyną AIDS są takie czynniki, jak zażywanie narkotyków i niedożywienie, a nie zakażenie wirusem HIV. Jego postawa spotkała się z ostrą krytyką ze strony środowiska naukowego, które zarzuciło mu szerzenie niebezpiecznych dezinformacji podważających wysiłki na rzecz ochrony zdrowia.
Dziedzictwo debaty
Duesberg kontynuował swoje badania w Berkeley, a następnie na Uniwersytecie w Heidelbergu w Niemczech, gdzie piastuje stanowisko od 1997 roku. Jego teorie pozostawały poza głównym nurtem, ale jego upór zapewnił kontynuację debaty na temat przyczyn HIV/AIDS.
Społeczność naukowa w przeważającej mierze odrzuca jego poglądy jako pseudonaukowe, a konsensus pozostaje mocny: HIV jest główną przyczyną AIDS. Śmierć Duesberga pozostawia po sobie dziedzictwo osiągnięć naukowych przeplatanych ciągłymi kontrowersjami.
