Een team van archeologen racete tegen de stroom in om opmerkelijk bewaarde voetafdrukken uit de Romeinse tijd te documenteren die na een storm op een Schots strand waren ontdekt. De vluchtige archeologische vindplaats, gevonden in Lunan Bay in Aberdeenshire, bood een zeldzame momentopname van menselijke en dierlijke activiteit van ongeveer 2000 jaar geleden voordat deze door de oceaan werd uitgewist.
De onverwachte ontdekking
De afdrukken werden opgemerkt door lokale bewoners Ivor Campbell en Jenny Snedden terwijl ze met hun honden langs de kust liepen. Ongebruikelijke markeringen op blootliggende klei in de door storm beschadigde duinen trokken hun aandacht, wat hen ertoe aanzette contact op te nemen met de autoriteiten. Archeologen van de Universiteit van Aberdeen arriveerden om de locatie onder dringende omstandigheden op te graven.
“Het komt zelden voor dat je betrokken raakt bij een echte archeologische noodsituatie waarbij, als we het niet heel snel zouden doen, de hele site verdwenen zou zijn”, zegt Kate Britton, een archeoloog die de opgraving leidt. Het team werkte tegen sterke wind en snel oprukkende getijden om de afdrukken vast te leggen met behulp van drones, camera’s en 3D-modellering.
Wat de voetafdrukken onthulden
De site bevatte indrukken van mensen op blote voeten naast die van edelherten en reeën, wat een landschap suggereerde dat ooit heel anders was dan het zandstrand dat het nu is. Onder de afdrukken werden verkoolde plantenresten met koolstof gedateerd in de late ijzertijd, die samenviel met de periode van Romeinse invasies in Schotland en de opkomst van de Picten.
“De data uit de late ijzertijd komen overeen met wat we weten over de rijke archeologie van de nabijgelegen Lunan Valley”, zegt Gordon Noble, een archeoloog aan de Universiteit van Aberdeen. De afdrukken suggereren dat het gebied ooit een modderige riviermonding was die werd gebruikt voor de jacht of het verzamelen van wilde planten.
Het kortstondige karakter van de site
De opgraving duurde slechts twee dagen. Toen het team een week later terugkeerde, waren de afdrukken volledig verdwenen, uitgehold door de zee. De verdwijning onderstreept de kwetsbaarheid van archeologisch bewijsmateriaal en benadrukt het belang van een snelle reactie in dergelijke gevallen.
“Voetafdrukken die acties van mensen gedurende minuten, duizenden jaren geleden, vertegenwoordigen, werden binnen enkele dagen vernietigd”, aldus Britton.
De ontdekking suggereert dat er langs de Schotse kustlijn mogelijk andere soortgelijke locaties bestaan, wat aanleiding geeft tot verder onderzoek. Hoewel ze uniek zijn, herinneren de voetafdrukken van Lunan Bay eraan dat een groot deel van het verleden verborgen blijft, wachtend tot de juiste omstandigheden kortstondig worden onthuld voordat ze weer verdwijnen.
Deze vondst onderstreept hoeveel we nog moeten leren over het oude leven in Schotland, en hoe snel het bewijs ervan verloren kan gaan.
