NASA’s Perseverance-rover heeft een verborgen, oud riviersysteem blootgelegd dat diep onder het oppervlak van de Jezero-krater op Mars ligt begraven, wat erop wijst dat de planeet vloeibaar water – en potentieel bewoonbare omstandigheden – gedurende een veel langere periode in stand hield dan eerder werd aangenomen. De ontdekking, gedaan met behulp van het RIMFAX gronddoordringende radarinstrument van de rover, onthult een complexe deltaïsche omgeving die dateert van vóór de goed bestudeerde Jezero Delta, wat erop wijst dat er een langere periode is voor het ontstaan van microbieel leven.
Verlengde bewoonbaarheid
Wetenschappers weten al jaren dat Mars niet altijd de dorre, rode wereld was die het nu is. Bewijs van water uit het verleden is overvloedig aanwezig, van uitgehouwen landschappen tot door water gevormde mineralen. Maar de vraag hoe lang vloeibaar water op het oppervlak bleef bestaan, bleef cruciaal bij het bepalen of daar leven had kunnen ontstaan. De nieuwe bevindingen suggereren dat stromend water het landschap van Mars honderden miljoenen jaren langer heeft gevormd dan eerder werd geschat.
‘De ondergrondse deltaïsche omgeving die onder de huidige Jezero Delta is ontdekt, verlengt de periode van potentiële bewoonbaarheid nog verder terug in de tijd’, legt geomicrobioloog Emily Cardarelli uit.
Hoe de ontdekking werd gedaan
Het RIMFAX-instrument van Perseverance heeft tussen september 2023 en februari 2024 tijdens 78 trajecten onder het oppervlak gesondeerd en gegevens verzameld over een traject van 6,1 kilometer tot diepten van meer dan 35 meter. De radargegevens onthulden gelaagde rotsformaties die in hellende patronen waren gerangschikt, consistent met sedimentafzetting in stromend water. Onderzoekers identificeerden ook lobben, kanalen en begraven rotsblokken – kenmerken die veel voorkomen in riviersystemen op aarde.
Bijzonder onthullend bleek de Margin-eenheid, een regio die rijk is aan carbonaten en olivijn. Analyse van RIMFAX-gegevens toonde aan dat de Marge zich minstens 85-90 meter diep uitstrekt, opgebouwd over meerdere episoden van sedimentafzetting en erosie. De geologische context suggereert dat dit deltasysteem al 4,2 à 3,7 miljard jaar geleden, tijdens de Noachiaanse periode, werd gevormd.
Implicaties voor het leven op Mars
De ontdekking heeft aanzienlijke gevolgen voor de zoektocht naar vorig leven op Mars. Een langere periode van vloeibaar water betekent een langer tijdsbestek voor de opkomst van microbieel leven, dat wetenschappers beschouwen als de meest waarschijnlijke vorm van leven die ooit op aarde heeft bestaan.
Het behoud van ondergrondse structuren zou ook kunnen betekenen dat biosignaturen – bewijs van vorig leven – bewaard kunnen blijven in minerale samenstellingen en geochemische omstandigheden diep onder de grond.
Het landschap van Mars is opmerkelijk goed bewaard gebleven vanwege het gebrek aan tektonische activiteit en het zware weer op de planeet. Dit betekent dat het bewijs van bewoonbaarheid in het verleden mogelijk nog steeds intact is en wacht om ontdekt te worden.
Concluderend versterkt de ontdekking van dit eeuwenoude ondergrondse riviersysteem het idee dat Mars ooit een veel waterrijkere en potentieel bewoonbare planeet was. Verdere verkenning en analyse zullen van cruciaal belang zijn om te bepalen of er ooit leven is ontstaan in dit lang verloren gewaande verleden van Mars.
