Er is nu bevestigd dat inktvissen gepolariseerde lichtpatronen gebruiken – visuele signalen die onzichtbaar zijn voor mensen – om partners aan te trekken, volgens nieuw onderzoek gepubliceerd in de Proceedings of the National Academy of Sciences. Deze ontdekking markeert het eerste gedocumenteerde geval van een dier dat een dergelijke verfijnde, maar toch verborgen vorm van verkering toepast.
De verborgen wereld van gepolariseerd licht
Mensen zien licht als een eenvoudig spectrum van kleuren. Veel dieren – waaronder vissen, insecten en inktvissen – kunnen echter ook de oriëntatie van lichtgolven detecteren. Dit betekent dat ze subtiele verschillen kunnen zien in de manier waarop licht zich verplaatst, en contrasten en texturen kunnen waarnemen die voor ons volledig onzichtbaar zijn. Dit fenomeen wordt polarisatie genoemd.
Stel je licht voor als trillende golven: sommige oscilleren op en neer, andere heen en weer. Wij merken dit verschil niet, maar andere soorten wel. Wanneer licht door een filter gaat dat bepaalde oriëntaties blokkeert, wordt het ‘gepolariseerd’, waardoor patronen ontstaan die de zichtbaarheid vergroten voor degenen die het kunnen zien. Onderzoekers zijn van mening dat polarisatie contrast toevoegt, waardoor objecten tegen hun achtergrond “knallen”.
Hoe inktvissen polarisatie benutten
Inktvissen, meesters in camouflage, kunnen de pigmentcellen in hun huid manipuleren om deze gepolariseerde patronen te creëren. Het onderzoek toont aan dat mannelijke inktvissen deze onzichtbare signalen vertonen tijdens de verkering. Terwijl mensen geen verschil zien, zien vrouwelijke inktvissen een duidelijke, aantrekkelijke visuele weergave.
Waarom is dit van belang? Het benadrukt hoe beperkt onze zintuiglijke waarneming is. Het dierenrijk gedijt op communicatiemethoden die we ons niet eens kunnen voorstellen. Dit onderzoek dwingt ons om opnieuw na te denken over wat ‘schoonheid’ of ‘aantrekkelijkheid’ betekent in de natuur, aangezien deze buiten het menselijke bevattingsvermogen bestaat.
Toekomstige implicaties
Het begrijpen van gepolariseerde communicatie zou de manier kunnen veranderen waarop we het gedrag van dieren bestuderen. Als andere soorten deze ‘verborgen’ beeldtaal ook zouden gebruiken, zou dit gedrag verklaren dat voorheen onverklaarbaar leek. De auteur van het onderzoek, Arata Nakayama, benadrukt dat het visualiseren van polarisatie moeilijk is voor mensen. “Het is echt moeilijk om precies te weten hoe gepolariseerd licht eruit ziet voor een dier dat het kan zien.”
De ontdekking van de inktvis herinnert ons eraan dat een groot deel van de natuurlijke wereld op frequenties werkt waar we ons niet bewust van zijn, en dat enkele van de meest uitgebreide verkeringrituelen geheel buiten ons zicht kunnen plaatsvinden.
